rené gabriëls

Sorry, this entry is only available in Dutch. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Filosoof René Gabriëls hoopt dat nieuwe technieken als 3D de mogelijkheid bieden dat we weer voorwerpen tegen een redelijke prijs op maat kunnen laten maken, waardoor mensen gebruiksvoorwerpen en de maker ook weer gaan waarderen.

Filosoof René Gabriëls verfoeit de heersende designcultus. Allereerst omdat designers steeds vaker de pretentie hebben dat ze kunstenaars zijn. Volgens Gabriëls kan de kloof tussen design en kunst nooit worden overbrugd.

‘Natuurlijk zijn er designers die ook kunstenaar zijn en andersom, mag design ook mooi zijn, maar op de eerste plaats moet design functioneel zijn. Zoals architectuur is design toegepaste kunst. Zoals een gebouw niet in elkaar mag storten, een goede constructie moet hebben, zo moet een koelkast functioneren en niet alleen mooi zijn. Kunst vloekt met het functionalisme. Ik ben niet alleen geïnteresseerd in het spanningsveld tussen kunst en design, maar ook in de rol die design speelt in de wereld waarin we leven. Draagt design bij aan een betere wereld? Of wordt alleen het rijke deel van de wereld bediend met nieuwe ontwerpen omdat de designwereld business is? Of zijn er alternatieven binnen de designwereld waarbij het winstoogmerk niet voorop staat? Vooralsnog zijn in de designwereld bekende namen en marketing leidend, zoals in de kunstwereld. Wie kritisch kijkt naar de designwereld, moet het over het neoliberale kapitalisme hebben dat ervoor zorgt dat mensen massaproducten kopen tegen dumpprijzen. Vroeger gaf je een vakman opdracht om bijvoorbeeld een tafel voor je te maken, passend in jouw keuken, nu koop je die tafel bij IKEA.’

Volgens Gabriëls heeft het alles overheersende neoliberale kapitalistische systeem desastreuze gevolgen voor designwereld. Zo worden degenen die de producten maken vaak uitgebuit en krijgen degenen die ze kopen meer van hetzelfde. ‘Ik hoop dat we terug kunnen naar een situatie waarin vakmanschap weer centraal staat. Een technologie als 3D lijkt ons de mogelijkheid te bieden om weer voorwerpen tegen een redelijke prijs op maat te laten maken, waardoor mensen gebruiksvoorwerpen en de maker ook weer gaan waarderen. De vraag is wel of deze nieuwe technologie de mooie belofte waar kan maken. De hoge verwachtingen bij de start van internet , bijvoorbeeld vrije toegankelijkheid, bleken later een illusie te zijn. Hoe zit het nu met de verwachtingen die designers hebben ten aanzien van nieuwe technologieën?’ Die vraag zal Gabriëls tijdens zijn openingslezing onder andere proberen te beantwoorden.

Volgens Gabriëls doet Designday een poging om design in een brede maatschappelijke context te plaatsen, door bijvoorbeeld de vraag op te werpen hoe design en duurzaamheid samen kunnen gaan. Een goede ontwerper doet dat sowieso, zegt Gabriëls. Volgens hem stelt Designday kritische vragen bij de heersende designcultus. Hij hoopt dat Designday erin slaagt om een tegenbeweging van betekenis te worden.

René Gabriëls verzorgt op vrijdag 15 mei om 20.30 uur de openingslezing van Designday. In oktober 2014 sprak hij ook tijdens de Dutch Design Week, waar hij de heersende designcultus hekelde.

><